Literatuur I - Achtergrondinformatie over ayurveda.
Het product is toegevoegd aan je winkelwagen.

Vragen? Stel ze gerust via info@ayur.nl

Home |  Webwinkel |  Wat is Ayurveda? |  Afrekenen |  Nieuwsbrief |  Contact

Geschiedenis ayurvedische literatuur I

 

De Veda’s en de grote drie klassiekers

 

In dit hoofdstuk Geschiedenis ayurvedische literatuur I vind je de volgende onderwerpen:

  • Inleiding
  • De Veda’s
  • De grote drie klassiekers

 

In het vervolgende hoofdstuk Geschiedenis ayurvedische literatuur II vind je de onderstaande onderwerpen:

  • Andere namen en werken: de kleine drie klassiekers

 

Inleiding – Geschiedenis Ayurveda

Ayurveda is een heel oud systeem van geneeskunde waarvan de wortels waarschijnlijk in de tijden van de Veda’s liggen. Men gaat ervan uit dat de Veda’s 6000 jaar oud zijn. Ayurveda behoort tot de sub-Veda’s en de klassieke ayurvedische geschriften zijn van een latere datum dan de Veda’s.

Ayurveda heeft zich door de tijd heen ontwikkeld en door de gehele geschiedenis heen zijn er nieuwe bijdragen geleverd, waarvan sommige op schrift zijn gesteld en andere mondeling overgeleverd zijn.

 

De Veda’s

Historisch gezien is de geschiedenis van Ayurveda de geschiedenis van haar medische geschriften. De oudste literaire bronnen zijn de in het Sanskriet gestelde Veda’s. De Veda’s zijn de heilige geschriften van India en gaan over religieuze, filosofische en wereldse onderwerpen. Gezondheid en geneeskunde komen in de Veda’s ook aan de orde, zij het niet zo uitgebreid.

 

Deze traditionele kennis, die in voorafgaande perioden mondeling werd doorgeven, bestaat uit vier omvangrijke teksten: de Rig veda, Sama veda, Yajur veda en Atharva veda. Deze teksten zijn verschillend van opbouw en bevatten naast onder meer historische aantekeningen, wiskundige stellingen en astronomische waarnemingen, ook de eerste verhandelingen over medische wetenschap.

 

Met name de Rig veda en de Atharva veda bevatten diverse verwijzingen naar geneeskundige kennis. Er worden lijsten met geneeskrachtige planten en kruiden vermeld, maar ook het gebruik van prothesen, de behandeling van vele ziekten en zelfs het uitvoeren van operaties komen in deze teksten aan de orde.

Met name in de Atharva Veda zijn verwijzingen naar geneeskundige praktijken en kennis te vinden.

 

De drie grote klassiekers

In de vedische periode (6000 v. Chr. tot 600 v. Chr.) werden bijeenkomsten georganiseerd waarbij experts van verschillende vakgebieden samenkwamen. Naar aanleiding van één van deze bijeenkomsten zijn de oudste ayurvedische compilaties opgesteld: de Agnivesa Samhita en de werken van de artsen Bhela en Harita.

 

Het eerste werk is in de vorm van de, in later tijd geschreven, Charaka Samhita praktisch in zijn geheel bewaard gebleven. Van de andere werken zijn slechts fragmenten voorhanden. In al deze teksten wordt aan een achtvoudige indeling van geneeskundige vakgebieden gerefereerd:

 

1. Interne geneeskunde

2. Kindergeneeskunde

3. Chirurgie

4. Psychologie en psychiatrie

5. Keel-, neus-, oor- en oogheelkunde

6. Toxicologie

7. Verjonging

8. Vruchtbaarheid

 

Nadat Ayurveda waarschijnlijk eeuwenlang mondeling was overgeleverd, brak er in het eerste millennium voor Christus dus een tijd aan waarin een aantal artsen hun kennis op schrift begonnen te zetten. In de traditie van de mondelinge overlevering gebeurde dit vaak in poëtische vorm, ook omdat de kennis op die manier beter te onthouden zou zijn.

 

Het geneeskundig onderwijs rond de 7e eeuw v. Chr. vond plaats aan faculteiten van universiteiten in de grote steden. Sommige grotere universiteiten besloegen meer dan een vierkante kilometer. De gebouwen boden plaats aan zo’n vijftienhonderd professoren en tienduizenden studenten. Taxila bezat reeds in de 7e eeuw v. Chr. een grote internationale faam als universiteitsstad. Het was een centrum van studie dat openstond voor Griekse, Arabische en Chinese wetenschappers.

 

Er waren in die tijd drie grote artsen wier werk tot op de dag van vandaag bewaard gebleven is en die nu bekend staan als de Drie Groten. Deze drie geneeskundige wetenschappers en hun werken zijn:

 

Charaka – Charaka Samhita

Sushruta – Sushruta Samhita

Vaghbata – Ashtanga Hridayam

 

Ieder van deze drie was gespecialiseerd in een bepaalde richting en hun werken onderscheiden zich daardoor ook wat betreft inhoud en nadruk op bepaalde onderwerpen.

De belangrijkste kenmerken van ieder van deze drie werken is:

 

Charaka Samhita: achtergronden, filosofie en interne geneeskunde; fundamentele concepten, ziekte-oorzaken, voeding, pathologie, anatomie, embryologie, diagnose en prognose, therapie, farmacologie.

De Charaka Samhita is het oudste bewaard gebleven medische manuscript. Het boek is een samenvoeging van de werken van Atreya Muni, Agnivesha en andere auteurs en vormt een van de standaardwerken van ayurveda op het gebied van interne geneeskunde.

 

Sushruta Samhita: interne geneeskunde en chirurgie; plastische chirurgie, huidtransplantaties, amputaties; letsel door ongevallen, ouderdoms en geestesziekten, anatomie, pathologie, diagnose, medicinale planten en mineralen.

 

Een minstens even belangrijk werk is de Sushruta Samhita, geschreven door de arts Sushruta, die leefde en werkte in de stad Benares ofwel Varanasi. In dit boek ligt de nadruk meer op chirurgie, maar in grote lijnen omvat het dezelfde geneeskundige kennis als de Charaka Samhita. Uit hun vorm valt af te leiden dat beide werken een reeds lang bestaand en uitgewerkt medisch systeem beschrijven.

 

Klaarblijkelijk zijn deze compilaties indertijd opgesteld met als doel de toenmalige medische kennis in zijn totaliteit weer te geven. Opvallend is de buitengewoon krachtige en samenvattende stijl. De teksten getuigen van een vergaand rationeel begrip van fysiologische en pathologische fenomenen. De gegevens die ze bevatten hebben betrekking op reële ziektebeschrijvingen, de meest effectieve behandeling en de toegepaste geneesmiddelen.

 

Al met al kan worden gesteld dat zowel de Charaka Samhita als de Sushruta Samhita een opmerkelijke hoeveelheid informatie bieden met betrekking tot vaststelling van ziekten, pathologie en werking van medicijnen.

 

Ashtanga Hridayam: een beknopte compilatie uit beide voorgaande geschriften

1. Grondbeginselen: gezondheid, vitaliteit, voedingsleer, hygiëne, ziekteoorzaken, bioritmen, kruidenleer, werking van smaken van voedsel en kruiden, tridosha, therapie, chirurgie

2. Anatomie, zwangerschap, constitutieleer

3. Diagnostiek, pathologie

4. Specifieke behandelingen

5. Reinigingstherapie

6. Relatie tussen de verschillende specialismen

Dit werk is veel later geschreven dan de hierboven genoemde twee werken, en het vormt een goede samenvatting van beiden. Tot op de dag van vandaag een veel gebruikt standaardwerk aan de ayurvedische universiteiten en scholen in India. In Zuid India en Sri Lanka is een groot deel van de ayurvedische behandeling gebaseerd op de instructies van dit geschrift. Vagbhata, de auteur van dit werk, vermeldt voor de eerste maal het gebruik van kwikzilver als remedie. Er bestaan een aantal belangrijke commentaren van later datum op dit werk.

 

© 2003 Holisan BV, Lelystad

Naar de webwinkel >>>